موسیقی

ساز های ایرانی ، معرفی کامل انواع سازهای دستگاهی ایرانی

در این مقاله به معرفی سازهای ایرانی میپردازیم.

ساز های ایرانی سازهاییی هستند که در گذشته مخصوص تکنوازی گذشتگان بوده است .

ماهیت انواع موسیقی در ایران مبتنی بر تکنوازی است .البته بر با توجه به به گذشت زمان تغییر و تحول یافته اند.در  با توجه به همین ماهیت تکنوازی بسیاری از سازندگان سازها نیاز چندانی به حفظ استاندارد  از جهت اندازه و یک شکل بودن ندیدند.

بیشتر سازندگان سازها از تجربه شخصی خود برای ساخت ساز استفاده می کردند. البته این موضوع تنها به ساز های  ایرانی مربوط نیست و  سازها در همه جهان به این گونه بوده است اما چون تمرکز این مقاله معرفی ساز های ایرانی است  به این مورد در سازهای ایرانی اشاره شد.

نکته ای که حتما باید در نظر داشت این است که در تکنوازی متفاوت بودن ابعاد ساز با توجه به نیاز نوازنده خللی در در اجرای موسیقی ایجاد نمی کند. اما در اجرای گروهی و ارکستر ها شکل و اندازه و جنس مواد تشکیل دهنده ساز اهمیت زیادی دارد.

با توجه ویژگی های کوتاهی دربالا گفته شد به معرفی کوتاه ساز های موسیقی  دستگاهی  ایران می پردازیم

تار :

تار یکی از سازهای اصیل  موسیقی ایران است .طول کلی ساز تار حدودا 95 سانتی متر است .در ساخت تار از چوب پوست ،استخوان و فلز استفاده شده است .تار ها از 9 بخش اصلی تشکیل شده اند .

کاسه طنینی ،پوست ،خرک ،دسته، سرپنجه ، گوشی ها، شیطانک، دستان،سیم گیر

سه تار:

در ساخت سه تار از چوب ، فلز و زه و نخ نایلون استفاده میشود .سه از خانواده تنبور است و در مقایسه با تار نزدیکترین است .

اجزای تشکیل دهنده سه تار:

کاسه طنینی     خرک دسته  سرپنجه گوشی ها  شیطانک دستان ها  سیم یر

ساز بربط یا عود

بربط که در زیان عربی به آن عود نیز گفته میشود یکی از مهمترین سارهای ایران است شکل بربط شباهت زیادی به گلابی دارد..در ساخت آن  از  چوب ، زه ،نایلون و استخوان استفاده میشود .

اجرای مهم تشکیل دهنده بربط:

کاسه طنینی و صفحه رو .پل  خرک ، سیمگیر ، دسته ، سرپنجه ، گوشی ها ،شیطانک

سنتور:

سنتور سازی است که به شکل ذوزنقه متساوی الساقین است .در ساخت سنتور از چوب و فلز استفاده شده است .در ساخت سنتور از چوبهای گردو آراد و فوفل استفاده میشود.سنتور انواع مختلفی دارد مانند لاکوک، باس، کروماتیک و …

اجزای تشکیل دهنده سنتور :

جعبه صوتی، خرک ،گوشی ، سیم گیر ،صفحه رو ، پل ها ، خرک ، مفتول روی خرک ،گوشی ها

قانون:

قانون سازی به شکل ذوزنقه قائم الزاویه است .درساخت قانون از چوب ، پوست، فلز ، استخوان و زه استفاده شده است .چوب قانون معمولا از چوب های درخت گردو استفاده میشود.

اجزای تشکیل دهنده قانون :

صفحه رو ، جعبه صوتی ، پوست ،پرده گردان ،خرک ،گوشی ها ،کلید کوک ، پل ،شیطانک ، سیم گیر

نی:

از ساز های بادی است و از جنس گیاه نی است که  از شش گره و هفت بند تشکیل شده است به همین علت آن را نی هفت بند می گویند.

 کمانچه :

کمانچه از سازهای آرشه ای است. در ساخت کمانچه از چوب، پوست، استخوان و  فلز استفاده شده است .طول کمانچه حدودا 75 سانتی متر است .

اجزای تشگل دهنده کمانچه :

کاسه طنینی ،پوست ،خرک ،دسته ،سرپنجه ،گوشی ها ،شیطانک ، سیم گیر ،پایه

قیچک

قیچک از سازهای آرشه ای است .در ساخت قیچک  از چوب ، پوست و فلز استفاده شده است .

قیچک ابتدا در نواحی مختلف ایران نواخته میشد.

اجزای تشکیل دهنده قیچک :

کاسه طنینی ،پوست ،دسته ،سرپنجه ،گوشی ها ،شیطانک ،خرک ، سیم گیر

رباب :

رباب از سازهای مضرابی است .در ساخت آن از چوب ، پوست زه یا نخ نایلون استفاده میشود.

رباب یکی از قدیمی ترین سارهای نواحی ایزان است.

اجزای تشکیل دهنده ریاب:

کاسه طنینی ،سینه  ،دسته ،سرپنجه ،پوست  ،خرک ،گوشی ها ،دستانها ،شیطانک ،سیم گیر

دایره :

نوع کوچکتر از دف را دایره  میگوند.دایره درواثع نوع بزمی در مقابل نوع آیینی دف است .

تمبک :

تمبک از سازهای کوبه ای است و به آن ضرب هم میگویند.درساخت تمبک از چوب درخت گردو، افرا یا توت استفاده شده است.

اجزای تشکیل دهنده تمبک:

دهانه بزرگ ،تنه ،دهانه کوچک ، نفیر

دایره زنگی:

دایره زنگی از کمانه چوبی دایره ای  و پوست حیوانات تشکیل شده است.داخل پوستهای دایره زنگی سنجهای کوچیکی نصب شده است که با تکان دادن آن نیز میتوان از صدای سنجها یهره برد.

دف :

دف  از سازهای کوبه ای است .در ساخت دف از چوب ،پوست و فلز استفاده می شود.

 

اجزای تشکیل دهنده دف:

کمانه ، شستی ،پوست ،حلقه ها ،گل میخ

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Solve : *
12 ⁄ 6 =


دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن